|
Bir cisim bulunduğu konum nedeniyle enerji depolayabilir.Örneğin bir makaranın ucunda asılı bulunan ağır bir yükün enerjisi vardır.Cisimlerin konumlarından dolayı sahip oldukları enerji potansiyel enerjidir.Buna benzer normal konumuna göre gerilmiş bir yayda enerji yüklüdür.Verilen örnekler potansiyel enerjinin, gravitasyonel ve elastik formlarıdır.Gravitasyonel potansiyel enerji cisimlerin yüksekliklerinden dolayı sahip oldukları enerjidir.Buradaki kazanılan enerji, dünyanın çekim kuvvetinden dolayıdır.Örneğin bir makaranın ucundaki ağır bir cismin sahip olduğu gravitasyonel potansiyel enerji cismin kütlesi ve yerden yüksekliği ile doğru orantılıdır.Bu ilişki formalize edilirse
Burada g yerçekimi
ivmesidir. Ve dünya için değeri aşağı yukarı 10 m/s/s dir.Bir cismin sahip
olduğu gravitasyonel potansiyel enerjiyi hesaplamak için,belli bir sıfır
noktası öngörülmelidir.Genellikle yer sıfır noktası kabul edilir.Fakat bu
rastgele seçilmiş bir konumdur.Bir fizik laboratuvarında yapılan enerji
deneylerinde ise, kullanılan düzeneğin yüksekliği sıfır kabul edilir.Yada
sağa sola salınan bir sarkacın sahip olduğu potansiyel enerji, sarkacın
denge durumunda sahip olduğu potansiyel enerji sıfır kabul edilerek
hesaplanır.Sonuç olarak gravitasyonel potansiyel enerji görecelidir.Yani
potansiyeli sıfır kabul ettiğmiz noktaya göre değişir.
Burada k yay sabiti X ise denge durumuna göre yayın konumudur.Eğer yay hareket ettirilmezse denge durumundadır.Ve sahip olduğu potansiyel enerji sıfır kabul edilir.Yayın potansiyel enerjisi
Diğer bir çeşit potansiyel enerji, elektriksel kuvvetlerden doğan potansiyel enerjidir.Bu kuvvet elektrik yüklerinin birbirini itmesi yada çekmesi sonucu oluşur.Bu durum gravitasyonel potansiyel enerjiye benzetilebilir. Buradaki çekim gravitasyon yerine elektriksel kuvvetdir.Yüklerin sahip oldukları potensiyel enerji ise
Burada q lar
yüklerin değeri r ise iki yük arasındaki uzaklıktır. |
![]() |
| Önceki sayfa |