Bir gezegenin ağırlığı nasıl ölçülür?

 

     Cevaba dünyanın kütlesini hesaplayarak başlayalım. Newton'un evrensel çekim kanunu iki cisim arasındaki çekim kuvvetini , kütlelerinin çarpımı ile doğru, kütle merkezlerinin arasındaki uzaklığın karesi ile ters orantılıdır der. Yaklaşık bir sonuç almak için kütle merkezlerini geometrik merkezleri kabul edebiliriz. Dünyanın yarıçapını bildiğimizden dünya yüzeyindeki cisimler için bu mesafeyi uzaklık olarak alabiliriz. Bundan başka çekimsel sabit (garavitation constant) G nin değerine ihtiyacımız var. Deneylerle bu değer 6.67x10-11 olarak bulunmuştur. Dünyanın kütlesi, yarıçapı ve güneşden uzaklığını bilirsek, güneşin kütlesini de evrensel çekim kanunu ile bulabiliriz. Güneşle dünya arasındaki evrensel çekim,dünyanın güneş etrafındaki yörüngesinde kalabilmesi için gerekli olan merkezcil kuvvete eşit olmalı.Merkezcil kuvvet, dünyanın kütlesi ve hızı ile doğru, güneşe uzaklığının karesi ile ters orantılıdır.Astronomik olarak dünyanın güneşe olan uzaklığını tesbit ederek dünyanın güneş etrafındaki hızını ve sonuçta güneşin kütlesini hesaplayabiliriz.Bir kere güneşin kütlesini hesapladıktan sonra aynı methodla diğer gezegenlerin yörünge yarıçapları ve periodlarını bularak merkezcil kuvvetlerini hesaplayabiliriz. Merkezcil kuvvetin evrensel çekim kuvvetine eşitlenmesiyle gezegenin kütlesi bulunabilir.

 

Önceki sayfa           Sonraki sayfa